Raj

Jaskinia Raj należy niewątpliwe do grona najpiękniejszych polskich jaskiń – udostępniona jest zresztą do zwiedzania. Zlokalizowana jest kilkanaście kilometrów od Kielc, a jej administratorem jest Świętokrzyski Park Narodowy. Turyści mają okazję podziwiać ja już od trzydziestu siedmiu lat – ale tylko i wyłącznie w towarzystwie przewodnika. Udostępniona nie jest jednakże na całej swojej długości – jest to bowiem sto osiemdziesiąt z dwustu czterdziestu metrów. Jaskinia tę odkryto przypadkowo w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym trzecim roku. Badania dowiodły, iż w zamierzchłych czasach mieszkali w niej neandertalczycy – można ich tu i dzisiaj spotkać, oczywiście, w wersji woskowej. Główną atrakcją są jednak piękne, barwne naciekowe formy, na przykład stalaktyty. Jaskinia Raj jest rezerwatem przyrody.